Chào chuyên gia, bố tôi 74 tuổi, bị cao huyết áp, không mắc tiểu đường hay mỡ máu. Cách đây 2 năm, bố tôi bị zona thần kinh, hiện giờ vết thương đã lành nhưng vẫn bị đau âm ỉ dưới da, trong xương. Tôi đưa bố đi khám ở bệnh viện tỉnh, bệnh viện trung ương và uống thuốc theo đơn của bác sĩ nhưng không thuyên giảm. Hết thuốc cơn đau lại tái phát, có khi gió thổi mạnh cũng gây đau nhức. Bố tôi cũng đã đắp thuốc lá, uống thuốc nam rồi mà không đỡ đau. Không biết nên điều trị như thế nào với tình trạng này? Mong chuyên gia tư vấn giúp! (Phạm Văn Mậu, Hà Tĩnh).
Trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi về cho chúng tôi. Với tình trạng mà bố bạn mắc phải, chúng tôi chẩn đoán là chứng đau sau zona thần kinh

Zona thần kinh là tình trạng xuất phát từ tế bào thần kinh nhưng biểu hiện ngoài da nên được gọi là bệnh thần kinh da. Ở giai đoạn cấp tính, vùng da bị bệnh xuất hiện mụn nước, mọng, thường mọc ở một bên cơ thể, phân bố dọc theo một dây thần kinh nhất định. Người bệnh cảm thấy đau, bỏng, rát, buốt, tê tái. Đó là những dấu hiệu điển hình. Tình trạng mụn nước có thể sẽ tự thuyên giảm trong vòng 2 tuần, các mụn nước vỡ ra và lành vết thương. 

Vấn đề khiến người bệnh mệt mỏi chính là biến chứng đau đớn dữ dội sau khi bị zona thần kinh. Đó cũng chính là tình trạng mà bố bạn đang mắc phải. 

Trong những trường hợp này, vùng da bị bệnh có thể để lại sẹo thâm hoặc không. Tuy nhiên, những cơn đau nhức rất dữ dội, đau như điện giật, cảm giác bỏng rát, buốt giá như đang ngâm trong nước đá,... rất kinh khủng. Cơn đau có thể tự xuất hiện hay do một số tác nhân như ngồi trước quạt gió. Hoặc nếu bị zona ở mặt, chỉ cần nói, chớp mắt, nhai cũng đã kích hoạt cơn đau. Thực tế, các trường hợp gặp phải biến chứng đau sau zona rất nhiều. 

Để điều trị đau sau zona thần kinh, có thể sử dụng thuốc uống bao gồm thuốc chống động kinh giúp dịu cơn đau, tuy nhiên không thể chữa khỏi bệnh triệt để. Bên cạnh đó, nếu sử dụng thuốc tây thì thường xuyên phải tăng liều, bởi sau một thời gian nhất định, thuốc sẽ bị nhờn, mất tác dụng. Có những người bệnh phải dùng đến hơn 10 viên thuốc mà vẫn không giải quyết được cơn đau nhức. 

Chúng tôi từng điều trị thành công một ca bệnh ở Phú Thọ, bị đau sau zona thần kinh vùng trán, tổn thương dây thần kinh trên hố. Người bệnh đau rất dữ dội, một ngày có khi phải hơn chục cơn đau. Sau khi trải qua tình trạng nhức, buốt, giật, người bệnh thường bị đau ê ẩm, căng thẳng khoảng 4 - 5 phút. Trong trường hợp này, chúng tôi đã kê liều thuốc rất cao, có những loại uống đến 5 viên nhưng vẫn không thuyên giảm. Vì vậy, chúng tôi phải dùng đến phương pháp tiêm phong bế dây thần kinh bằng các loại thuốc đặc biệt. 

Với trường hợp của bố bạn, chắc chắn sẽ được kê 2 loại thuốc đó là thuốc chống động kinh và thuốc chống trầm cảm ba vòng. Tuy nhiên, đúng như lời bạn nói, tình trạng đau chỉ cải thiện tạm thời và vẫn thường xuyên tái phát. Có những người bệnh tôi đã điều trị khỏi 2, 3 năm sau đó vẫn bị lại. Để đưa ra phác đồ điều trị chính xác nhất, chúng tôi cần được thăm khám trực tiếp mức độ bệnh như thế nào. Còn thực tế uống thuốc không thì rất khó để cải thiện.

Chúc bạn và gia đình sức khỏe!

Chuyên gia thần kinh Nguyễn Văn Chương